การออกแบบบ้านเอง (โดยไม่ผ่านสถาปนิก) เป็นเรื่องที่ได้ใจหลายคน เพราะคิดว่าจะประหยัดงบ และได้บ้าน "ตามที่ตัวเองชอบ" แต่จากประสบการณ์ของ HUBMAO ที่สร้างบ้านมาแล้วกว่า 50 หลังในภาคเหนือ พบว่า 80% ของบ้านที่เจ้าของออกแบบเอง มักมีปัญหา 5 ข้อนี้ — และส่วนใหญ่แก้ไขทีหลังไม่ได้ หรือต้องเสียงบเพิ่มมาก
01ลืมคิดเรื่อง "ทิศ" ก่อนวางผัง
ข้อแรกที่ผิดพลาดเสมอคือการวางผังบ้านโดยไม่สนใจ ทิศของพระอาทิตย์ และทิศลม — ทำให้บ้านร้อนตลอดวัน, ค่าไฟพุ่ง, หรือไม่ได้รับลมที่ดี
ผลกระทบ:
- ห้องนอนหันทิศตะวันตก → ร้อนช่วงบ่าย-เย็น (เวลานอน)
- ห้องครัวหันทิศใต้ → ร้อนซ้อนจากความร้อนของเตา
- ห้องรับแขกไม่ได้รับแสงเลย → มืดต้องเปิดไฟตลอด
วิธีแก้:
ทำผังตามหลัก "ห้องนอนทิศตะวันออก/เหนือ · ห้องครัว+ห้องน้ำทิศตะวันตก/ใต้" หรือถ้าที่ดินไม่อำนวย ออกแบบให้มีกันสาด/ระเบียง/ต้นไม้เป็นตัวบังแดดก่อน
02ทำห้องน้ำเล็กเกินไป
เจ้าของบ้านมือใหม่มักจะ "ประหยัด" พื้นที่ห้องน้ำ ทำขนาดเล็ก — แต่พอใช้จริงทุกวันจะอึดอัดมาก
ห้องน้ำเป็นห้องที่ใช้ทุกวัน ทุกคนในบ้าน ตลอด 30-50 ปี — การประหยัดพื้นที่ตรงนี้ไม่คุ้ม
ขนาดมาตรฐานที่ควรมี:
- ห้องน้ำเล็ก (toilet เท่านั้น): 1.5 × 2.0 ม. (3 ตร.ม.)
- ห้องน้ำมาตรฐาน: 2.0 × 2.5 ม. (5 ตร.ม.) — มี shower แยก
- Master bathroom: 2.5 × 3.5 ม. (8.75 ตร.ม.) — มี bathtub ได้
03วางปลั๊กไฟ/สวิตช์ไม่พอ — หรือผิดตำแหน่ง
นี่คือข้อที่เจ้าของบ้านเสียดายที่สุดหลังเข้าอยู่ — เพราะแก้ไขทีหลังต้อง เจาะผนัง ฝังท่อร้อยสาย ทาสีใหม่ — เสียเงิน 5,000-15,000 บาทต่อจุด
จุดที่มักลืม:
- ปลั๊กข้างเตียง (สำหรับชาร์จมือถือ, โคมไฟ)
- ปลั๊กที่โต๊ะอาหาร (เผื่อเตาไฟฟ้า, หม้อสุกี้)
- ปลั๊กกลางผนังในห้องนั่งเล่น (สำหรับ TV stand, lamp)
- สวิตช์ไฟ 3-way ในบันได (เปิด-ปิดได้ทั้งบนและล่าง)
- ปลั๊กในห้องน้ำ (สำหรับเครื่องโกนหนวด, ไดร์เป่าผม)
- ปลั๊กนอกบ้าน (สำหรับล้างรถ, รดน้ำต้นไม้, ไฟตกแต่ง)
04ทำบันไดสูงชันเกินไป — หรือไม่มี landing
หลายคนต้องการ "ประหยัดพื้นที่" จึงทำบันไดสูงชัน หรือทำเป็นบันไดเวียนแคบๆ — สวยแต่ไม่ปลอดภัย โดยเฉพาะเมื่อมีเด็ก หรือผู้สูงอายุ
มาตรฐานบันไดที่ดี:
| ส่วน | ขนาดที่แนะนำ |
|---|---|
| ลูกตั้ง (ความสูงต่อขั้น) | 15-18 ซม. |
| ลูกนอน (ความกว้างต่อขั้น) | 27-30 ซม. |
| ความกว้างบันได | ≥ 90 ซม. (เผื่อเดินสวน) |
| Landing (พักช่วง) | มีทุก ≥ 12 ขั้น |
| ราวจับ (handrail) | ต้องมีทุกด้าน |
05ไม่คิดเผื่อพื้นที่เก็บของ (Storage)
ข้อสุดท้าย — และเป็นข้อที่หลายคนรู้ตัวเร็วสุดหลังย้ายเข้า — คือพื้นที่เก็บของไม่พอ ทำให้บ้านดูรกตลอดเวลา
พื้นที่เก็บของที่ควรมี:
- ห้องเก็บของ (Store room): 2-4 ตร.ม. ต่อบ้าน 1 หลัง
- Built-in closet ในห้องนอน — ดีกว่าตู้ลอย
- Under-stair storage ใต้บันได — ใช้พื้นที่ที่ว่างเปล่าให้คุ้ม
- Loft / Attic ในบ้าน 2 ชั้น — สำหรับของที่ใช้นาน ๆ ครั้ง
- โรงรถ + ห้องเก็บเครื่องมือ — สำหรับเครื่องมือสวน, อุปกรณ์ช่าง
สรุป — ออกแบบบ้านควรปรึกษาสถาปนิก
5 ข้อนี้คือข้อผิดพลาดที่พบบ่อย แต่ในความเป็นจริง ยังมีอีก 20+ ข้อ ที่สถาปนิกมีประสบการณ์ป้องกัน — เช่น ความสูงเพดาน, การระบายอากาศ, การป้องกันน้ำซึม, ระบบไฟฟ้าและสุขาภิบาล
การจ้างสถาปนิกออกแบบ (ค่าใช้จ่าย 3-7% ของงบก่อสร้าง) ช่วยประหยัดได้มากกว่า ในระยะยาว เพราะ:
- ไม่ต้องเสียงบแก้ไขทีหลัง
- ได้บ้านที่ "อยู่ดี" จริง ๆ 30-50 ปี
- ขายต่อได้ราคาดี (บ้านที่ออกแบบดี มูลค่าเพิ่ม 10-20%)
- ขออนุญาตก่อสร้างผ่านง่าย
ที่ HUBMAO เรามีสถาปนิกประจำที่ช่วยลูกค้าออกแบบบ้านมาแล้วเกือบ 50 หลัง — ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายเริ่มต้น